"Yolların ve Kültürlerin Kesiştiği Şehir"

MERZİFON

ÖNSÖZ

Alp KARGI - Belediye Başkanı7 bin yıllık geçmişiyle tarih boyunca birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış olan şehrimiz; Karadeniz sahiline ve Orta Anadolu’ya giden yolların kesiştiği önemli bir stratejik noktada bulunmaktadır. Verimli toprakları, sürekli gelişen sanayi bölgesi, 2008 yılında iç hat sivil hava trafiğine açılan havaalanı ve kültür merkezi olarak modernliği yakalayan özellikleriyle, ısrarla yürütülen büyük projelerin birer birer hayata geçirildiği bir cazibe merkezi haline gelmiştir. Evliya Çelebi’ nin meşhur Seyahatname’sinde güzel sabah rüzgârının yansıması olan güzel insanlarından, tarihi eserlerinden övgüyle bahsettiği Merzifon’umuzun; tarihi, coğrafyası, kültürü, tüm folklorik özellikleriyle hangi duraklardan geçerek bugünlere geldiğini ve şu andaki konumunu, şehrimizi daha iyi tanıtmak adına oluşturduğumuz bu kaynak kitapta bir araya getirdik. Tarihi Kentler Birliği üyesi bir Belediye olarak ilçemizin var olan zengin tarihi rezervlerini gün ışığına çıkartmak, tarihimizi yaşatmak üzere ÇEKÜL Vakfı (Çevre ve Kültür Değerlerini Koruma ve Tanıtma Vakfı) ile işbirliği içinde yürüttüğümüz çalışmalarımıza aralıksız devam ediyoruz. Merzifon’umuzun yeni yüzüyle kendini çok daha iyi ifade edeceğine, hak ettiği değere en kısa sürede kavuşacağına yürekten inanıyoruz. Güzel şehrimizi daha yakından tanımak, tarihte derin ve unutulmaz bir yolculuk yapmak isteyen herkesi ilçemizde misafir etmek, bizlere büyük gurur ve mutluluk verecektir. Merzifon’umuzun ziyaretçilerinde unutulmayacak anılar, tatlar bırakacağına yürekten inanıyor, sevgi ve saygılarımı sunuyorum.

Alp KARGI
Belediye Başkanı

 

MERZİFON'UN ADI NEREDEN GELMEKTEDİR

 

Merzifon’un ismi ile ilgili iki ayrı söylence vardır. Bunlardan birine göre; M.Ö. 700’lü yıllarda Merzifon’un 4 km doğusunda, bugün Marınca diye anılan köyün bulunduğu yerde, bölge valisi Barsevinç kendi ismini taşıyan bir kasaba inşa ettirmiştir. Bu kasabanın ismi zamanla değişerek Marsevinç, Mersuvan ve sonra da Merzifon olmuştur. Ancak bu söylentinin tarihi bir dayanağı yoktur. Diğer söylentiye göre de; M.Ö.222’de bölge  valisi V. Mithridates, bugünkü Merzifon’un yerinde, Merzpond isimli bir kale yaptırmıştır. Bu isim zamanla Merzban, Merzifon şeklinde değişmiştir. "Merz" kelimesi Farsça’da "sınır", mahal, sükûn”, "fon" kelimesi de Pont’un Arapçalaştırılmış şeklidir. Buna dayanarak Merzifon’un ‘Pond Karargâhı’ anlamına gelen bir sözcükten türediği iddiası da şüpheyle karşılanmaktadır. Tarihi Kalkolitik çağa kadar uzanan yörede bulunan Merzifon’un çekirdeğini Hititler döneminde askerî ve ticarî amaçlarla yapılan, bir sınır karakolu niteliğine sahip küçük bir kalenin oluşturduğu belirtilir. Hititler bu kaleyi ticaret yolunun güvenliği ve Kaşka saldırılarına karşı bir önlem olarak sınır karakolu niteliğinde inşa etmişlerdir. Günümüzde Merzifon’a bağlı Oymaağaç Köyü'nün de tarihte önemli bir Hitit yerleşim merkezi olduğu bilinmektedir. Kesin olan bir şey var ki, Romalı kumandan Pompeius’un M.Ö. 64’te Pont Kralı III. Mitridates’i yendiği sırada Fazemonid/Phazamonitis adlı bir yerleşme yeri mevcuttu. Pompeius burayı şehir olarak ilan etmiş ve Neapolitis adını vermiş, zamanla Phazemon Neapolis şeklinde anılmıştır. Milattan sonra V. yüzyılda Bizanslı Stefan şehri Phamidzon (Famizon) olarak kaydetmiştir. Ayrıca Phamadzon, Phameidzon şeklinde de geçen bu ad önce Fazemon’a, ardından Mazifon, Marsovan,  Mersivan’a  dönüşmüş. Selçuklu kaynaklarında “Bazimûn”, Fars kaynaklarında “Merzuban” ve Osmanlı döneminin belgelerinde “Merzifon” imlasıyla yazılmıştır.

 

Merzifon Hakkında Her Şey